Op 20 november organiseren we het event 'Circulaire Economie: van Monitoring naar Sturing' Klik hier voor alle informatie.

Thema

Consumentengoederen en circulaire economie

Hoe gaan we om met consumentengoederen zoals textiel, meubels en apparaten? En hoe circulair zijn die? Dit type van producten leent zich goed voor circulaire strategieën: je kan ze delen, huren, hergebruiken, herstellen en recycleren.

  • 17,8 kg/inw.

    Consumentengoederen in huishoudelijk restafval

  • 34,0 kg/inw.

    Hergebruik van consumentengoederen

  • 72,8 kton

    Verwerkt huishoudelijk AEEA

  • 14,9 kton

    Hergebruik van meubels via kringloopcentra

Laten we eerst beginnen met minder goede cijfers. Als we naar de voetafdruk kijken van consumentengoederen zien we dat er erg veel materialen betrokken zijn, zowel rechtstreeks als onrechtstreeks. Per persoon bedraagt de totale voetafdruk ongeveer 4 ton.

Kijken we specifieker naar het aantal producten dat we nieuw inkopen en gebruiken, zien we geen daling. Met andere woorden: we bezitten heel wat producten en we blijven producten nieuw aankopen. En die worden niet altijd benut. De erkende kringloopcentra geven aan dat hun verdere groei belemmerd is doordat de goederen die ingeleverd worden van mindere kwaliteit zijn: de cijfers klimmen slechts langzaam, op weg naar de doelstelling van 8 kg hergebruik per inwoner. Ook tonen de cijfers aan dat goederen die mogelijk kunnen worden hergebruikt nog vaak in het huishoudelijk afval terechtkomen.

Consumentengoederen in huishoudelijk restafval

2021

Ga naar deze indicator

Hergebruik

In een circulaire economie willen we de levensduur van consumptiegoederen verlengen. Op dat vlak zien we positieve cijfers: vele producten worden hergebruikt of hersteld en dat aantal neemt toe.

Totale hoeveelheid hergebruik per inwoner

2018-2025

Ga naar deze indicator

Herstel

Naast hergebruiken kunnen we consumentengoederen herstellen. Er zijn cijfers over herstel op het niveau van de producten die hersteld worden (herstelindicator) en op het niveau van de organisaties (herstelsector). Er worden jaarlijks naar schatting 10 à 12 miljoen producten hersteld. En in bijna de helft van de Vlaamse gemeenten is er minstens een repair café aanwezig, met bijna 2000 actieve vrijwilligers. Daarnaast zijn er bijna 3000 professionals actief in de herstelsector, vooral voor fietsen en elektro. Hoewel het positief is dat hergebruik en herstel toenemen, leidt dat nog niet aantoonbaar tot een daling van het aantal nieuwe producten die gebruikt worden.

Apparaten, textiel en meubilair

Wat elektrische en elektronische apparaten (EEA) betreft zien we dat het afval ervan met succes uit het restafval wordt gehouden. Ongeveer 50% wordt via Recupel ingezameld, waarna 84% wordt gerecycleerd en 3% hergebruikt.

De voorraad elektronische en elektrische apparatuur in huishoudens neemt echter nog steeds toe en een aanzienlijke hoeveelheid blijft onderbenut.

Hoewel we beperkte gegevens voor textiel hebben, zien we weinig signalen dat het overgaat naar een meer circulair systeem. Ongeveer 40% van het afgedankte textiel komt bij het restafval terecht en informatie over wat er met de selectief ingezamelde fractie gebeurt is schaars.

Verwerking van huishoudelijk EEA afval

2010-2025

Ga naar deze indicator

Meubilair lijkt tot nu toe onder de radar van de beleidsmakers te zijn gebleven, met als gevolg: zeer weinig data en informatie. De aanzienlijke massa en voetafdruk van meubilair toont echter dat deze productgroep niet over het hoofd mag worden gezien.

Hergebruik van meubels via de kringloopcentra

2010-2025

Ga naar deze indicator

De drie belichte productgroepen (EEA, textiel, meubilair) zijn prioritair in het nieuwe actieplan voor de circulaire economie van de Europese Commissie en zullen in de komende jaren meer aandacht krijgen in het kader van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid en digitale productpaspoorten. We hebben veel meer gegevens en onderzoek nodig om gaten op te vullen. Door het huidige onderzoek van het CE Center verder te zetten kan Vlaanderen vooruitlopen op deze ontwikkelingen. De beschikbaarheid van gegevens over consumptiegoederen wordt vandaag belemmerd doordat deze niet makkelijk te traceren zijn binnen de economie, aangezien er na aankoop zeer weinig administratie bij te pas komt.

Verken alle indicatoren binnen het thema Consumentengoederen