Wat zien we?
In Vlaanderen kunnen consumenten zich ontdoen van hun textiel via drie kanalen: het restafval, de selectieve afval inzameling van textiel, of via directe afgifte aan een kringloopcentrum voor hergebruik. Wat via het restafval afgedankt wordt, wordt verbrand met energierecuperatie. De ca. 60 kiloton textiel die selectief ingezameld wordt in Vlaanderen kan worden voorbereid op hergebruik of recyclage. Na een aantal jaren rond 50 kiloton te schommelen is de hoeveelheid in de jongste drie jaren gestegen.
Waar willen we naartoe?
De kaderrichtlijn afvalstoffen (Waste Framework Directive) van de Europese Commissie heeft een hiërarchie vastgelegd die als richtsnoer dient voor de afvalverwerking. In deze hiërarchie staan hergebruik en afvalpreventie bovenaan en wordt recyclage beschouwd als de volgende beste optie. In een circulaire economie moeten we materialen zoveel mogelijk gebruiken, hergebruiken en recycleren om te vermijden dat waardevolle materialen vernietigd worden en om de waarde van de materialen zo lang mogelijk te behouden. Slechts wanneer materialen niet langer gerecycleerd kunnen worden, mogen ze verbrand worden met energierecuperatie. Storten van afval is de allerlaatste optie.
De gescheiden inzameling van afval en materialen is een cruciale stap om meer te kunnen hergebruiken en recycleren. Hierbij krijgt lokaal hergebruik de voorkeur. Het nadeel van hergebruik op de globale markt is dat we de controle over de eindelevensfase verliezen, en het textiel dus uiteindelijk toch nog gestort zou kunnen worden. Het ingezameld textiel is echter niet altijd geschikt voor hergebruik. Veel hangt af van de kwaliteit en de vraag van de markt. Bij producten met een lagere kwaliteit wordt gekeken of ze te recycleren zijn. Hierbij krijgt hoogwaardige recyclage, ook wel ‘closed-loop recycling’, de voorkeur. Enkel als hergebruik en recyclage geen optie zijn, bijvoorbeeld bij vervuild textiel, gaan ze naar verbranding.