Wat zien we?
Uit een analyse van de eiwitinname blijkt dat in 2024 de Vlaming 42,6% van de eiwitten uit plantaardige en gemengde (die bestaan uit een mengeling van plantaardige en dierlijke ingrediënten) voedingsmiddelen haaalt en 57,4% uit dierlijke producten. In vergelijking met 2023 en 2014 verschuift de verhouding geleidelijk naar een meer plantaardig eetpatroon. Over de afgelopen tien jaar is de plantaardige bijdrage aan de eiwitinname met ongeveer vier procentpunt toegenomen.
Uit een eerdere analyse van de eiwitaankopen van de Vlaming blijkt dat tussen 2016 en 2023 de algemene verhouding tussen plantaardige en dierlijke eiwitaankopen relatief stabiel blijft. In 2023 kwam 34,5% van de eiwitten die de Vlaming kocht uit plantaardige bronnen, terwijl 65,4% afkomstig was van dierlijke bronnen.
In de context van de eiwitshift is de plantaardige kerngroep (peulvruchten, noten, zaden, tofu en andere vlees-, vis- en zuivelalternatieven) een belangrijke indicator: tussen 2016 en 2022 steeg de aankoop van eiwitten uit de plantaardige kerngroep met 13,0% in absolute hoeveelheden (gram/capita). Gemiddeld namen de aankopen met 1,5% per jaar toe. In 2023 zien we een stijging van 3,7% ten opzichte van 2022. De aankoop van eiwitten uit de plantaardige kerngroep lijkt in het laatste meetjaar dus te versnellen. Toch blijft het aandeel van deze groep tot de totale eiwitaankopen vrij beperkt, tot 4,1% van de totale eiwitaankopen in 2023.
Waar willen we naartoe?
Eiwitten zijn van vitaal belang voor onze voeding. Afhankelijk van de bron is het materialenverhaal erachter erg verschillend. Voor dierlijke eiwitten is de milieubelasting doorgaans hoger dan voor plantaardige eiwitten. Een deel van dit verhaal zit in het feit dat dieren eerst met plantaardige bronnen gevoed worden. Een vermindering van de inname van dierlijke eiwitten is zowel in absolute als in relatieve zin een circulaire strategie, omdat we meer eiwitten eten dan nodig en omdat er plantaardige alternatieven bestaan: een gezond en gebalanceerd voedingspatroon kan dus gewaarborgd worden. In 2021 heeft de Vlaamse Overheid in het kader van de Eiwitstrategie de Green Deal Eiwitshift op ons bord gelanceerd, met als doel om tegen 2030 de verhouding tussen dierlijke en plantaardige eiwitten in de Vlaamse consumptie te verbeteren richting een cijfer van 40/60 dierlijke/plantaardige eiwitten, en een vermindering van de totale inname van eiwitten te bekomen.
