Op 20 november organiseren we het event 'Circulaire Economie: van Monitoring naar Sturing' Klik hier voor alle informatie.

Materiaalinzet in de Vlaamse economie (DMI)

323 miljoen ton (in 2024)

  • De materiaalinzet in Vlaanderen nam tussen 2010 en 2024 met 9% toe; recente trends werden sterk beïnvloed door internationale energie- en geopolitieke ontwikkelingen.
  • Vlaanderen wordt steeds afhankelijker van ingevoerde materialen: de binnenlandse ontginning daalde met 13%, terwijl de materiaalinvoer met 14% toenam.

Wat zien we?

Met de inzet van materialen in de Vlaamse economie (DMI) bedoelen we de hoeveelheid materialen die de Vlaamse economie binnenkomen voor productie en consumptie, als grondstof, halffabricaat of afgewerkt product. De DMI toont een stijgende trend tussen 2010 en 2024 (+9 %). In 2020 is er een tijdelijke daling omwille van de coronacrisis. Het verloop vanaf 2021 wordt sterk beïnvloed door de handel in vloeibaar aardgas via de LNG-terminals in Zeebrugge: de invoer van gas kende een sterke stijging in 2021 en 2022 door het herstel na corona en de energiecrisis waardoor de reserves werden aangevuld. In 2024 daalt de invoer van aardgas, vermoedelijk omwille van de verminderde energievraag en de reserves die op peil zijn. Terwijl deze bewegingen het moeilijker maken om de evoluties te kaderen vanuit Vlaams beleidsperspectief, toont deze evolutie hoe sterk grondstoffen samenhangen met geopolitieke evoluties.

De verhouding tussen de Vlaamse ontginning en de totale materiaalinzet (DMI) illustreert de sterke afhankelijkheid van Vlaanderen van ingevoerde grondstoffen, halffabricaten en afgewerkte producten om de economie draaiende te houden. De ontginning in Vlaanderen bestaat voor ongeveer een derde uit biomassa en voor twee derde uit niet-metallische mineralen, zoals zand, klei, grind en uitgegraven grond en bodem. Voor metalen en fossiele energiedragers is Vlaanderen volledig aangewezen op invoer uit het buitenland. Fossiele energiedragers vormen daarbij de grootste invoerstroom. Tussen 2010 en 2024 daalde de Vlaamse ontginning met 13%, terwijl de invoer van materialen in dezelfde periode met 14% toenam. Dit wijst erop dat Vlaanderen in toenemende mate afhankelijk is geworden van buitenlandse aanvoer van materialen.

Waar willen we naartoe?

In een circulaire economie is een lager verbruik van materialen het streefdoel. Evenwel is een groot deel van de invoer van materialen in Vlaanderen bedoeld voor de productie van halffabricaten en afgewerkte producten die opnieuw worden uitgevoerd naar het buitenland. Het verbruik enkel voor Vlaamse consumptie wordt berekend via de Domestic Material Consumption. Indirect verbruik buiten Vlaanderen wordt meegenomen door de Raw Material Input en de Raw Material Consumption. De efficiëntie waarmee de Vlaamse economie omgaat met materialen wordt weergegeven via de materialenproductiviteit.