Wat zien we?
Het is niet evident om jobs in de circulaire economie af te bakenen noch om eenduidig uitspraken te doen over de kwaliteit van jobs in de CE. Voor een analyse vertrekken we, net zoals voor de analyse van tewerkstelling in circulaire bedrijfstakken, noodgedwongen van een vrij nauwe definitie van de CE die deze inengt tot recyclage, afvalbeheer, verhuur en leasing, onderhoud van motorvoertuigen, tweedehands goederen en de restauratie van gebouwen. De hoeveelheid beschikbare data is erg beperkt.
Als we kijken naar de hoeveelheid werkongevallen per duizend werknemers in de periode 2015-2024, zien we dat de frequentie van arbeidsongevallen in de CE altijd hoger lag dan in de gehele Vlaamse economie, al zijn beide frequenties over de hele periode heen gedaald. Binnen de circulaire economie komen de hoogste waarden komen voor in afvalbeheer en recyclage: de cijfers liggen in 2024 zelfs hoger dan in 2014. Ook in de deelsectoren restauratie van gebouwen en verhuur en leasing liggen de frequenties hoog. Het betreft hier evenwel allemaal jobs in omstandigheden die sowieso een hoger risico inhouden in vergelijking met bijvoorbeeld kantoorjobs.
Cijfers over het inkomen verkregen uit werk laten zien dat in de circulaire economie sectoren het aandeel werknemers met een laag loon hoger ligt dat in de Vlaamse economie, maar dit verschil is kleiner geworden doorheen de jaren. Er zijn grote verschillen tussen de circulaire economie sectoren onderling: de afname is het grootst in de sector restauratie van gebouwen en het kleinst in tweedehands handel.
Waar willen we naartoe?
Om de kwaliteit van werk te beoordelen worden er doorgaans drie dimensies in kaart gebracht: materiële condities (loon, werkzekerheid etc.), arbeidscondities (risico’s, werkbelasting, autonomie, evenwicht werk-privé etc.) en toekomstmogelijkheden (opleidingen, trainingen, promotiemogelijkheden, inzetbaarheid etc.). Naast de aandacht die er reeds is voor de opportuniteiten qua werkgelegenheid in de circulaire economie, willen we met deze indicator benadrukken dat deze jobs niet automatisch kwaliteitsvol zijn voor de mensen die deze uitvoeren.
