Wat zien we?
De circulariteitsgraad van het materiaalverbruik (circular material use rate of CMUR) van Vlaanderen stijgt tussen 2014 en 2016 van 13,6 % naar 15,4 %, daalt in 2017 tot 14,7 % om daarna weer te stijgen tot 16,5 % in 2021. In 2022 daalt de CMUR naar 14,8 %, rond het niveau van 2017. Vanaf 2022 stijgt de CMUR opnieuw, tot 19,3 % in 2024. We zien dat de trend van de CMUR sterk gelinkt is met de trend van de DMC die in de noemer staat van de berekening: de sterke stijging in 2024 wordt veroorzaakt door de sterke daling van de DMC in 2024. Doorheen de voorgaande jaren zit er een lichte stijging op de CMUR, tegen een achtergrond van de DMC die min of meer constant blijft en het circulair materiaalverbruik dat lichtjes stijgt.
Waar willen we naartoe?
Hoewel de CMUR, ontwikkeld en berekend door Eurostat, deel uitmaakt van het EU monitoringskader voor een circulaire economie, is voorzichtigheid geboden bij de interpretatie van deze ratio. In het algemeen betekent een hogere CMUR dat meer secundaire materialen primaire grondstoffen vervangen, waardoor de milieueffecten van het winnen van primaire materialen worden verminderd. Echter, een hogere CMUR is niet per definitie een gewenste evolutie, net zoals een dalende CMUR niet per definitie een ongewenste evolutie is. Even belangrijk zijn de bewegingen van de onderliggende indicatoren, namelijk DMC en U. Het langetermijndoel is om te evolueren naar een economie die minder materialen gebruikt. Daarom is een stijgende CMUR met een stijgende DMC geen gewenste evolutie. Daarnaast worden andere strategieën in de circulaire economie, zoals herstellen of hergebruiken, niet afdoende door dit cijfer gecapteerd. Ook wordt er geen onderscheid gemaakt in de kwaliteit van de gerecycleerde materialen. De Europese Commissie heeft in 2020 een EU-brede doelstelling geformuleerd die een verdubbeling van de CMUR in het komende decennium vooropstelt. De waarde in dat jaar bedroeg 11,6%.